Công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và Quy hoạch vùng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050
Sáng ngày 06/5/2026, Bộ Tài chính tổ chức hội nghị trực tuyến công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ dự và chỉ đạo hội nghị.
Dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh Cao Bằng có đồng chí Hà Nhật Lệ, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; cùng dự có lãnh đạo các sở, ban, ngành liên quan của tỉnh.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Nhật Lệ chủ trì hội nghị tại điểm cầu tỉnh Cao Bằng.
Theo nội dung công bố, việc điều chỉnh tập trung vào các định hướng lớn như: Tổ chức không gian phát triển quốc gia theo hướng bền vững; thúc đẩy liên kết vùng; phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại; nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Tổ chức không gian phát triển đất nước thành 6 vùng kinh tế - xã hội; xây dựng mô hình tổ chức, cơ chế điều phối vùng để thực hiện liên kết nội vùng và thúc đẩy liên kết giữa các vùng, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và quy hoạch vùng là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng thực tiễn sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Công tác này không chỉ đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống quy hoạch mà còn tạo cơ sở khai thác tối ưu tiềm năng, lợi thế của từng vùng và địa phương.
Một số điểm mới trong điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và điều chỉnh quy hoạch các vùng như sau:
Về mục tiêu phát triển: phấn đấu đến năm 2030 là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, xác lập mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Mô hình tổ chức không gian phát triển quốc gia hiệu quả, thống nhất, bền vững. Các vùng động lực, hành lang kinh tế, cực tăng trưởng phát huy vai trò đi đầu, dẫn dắt trong phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh của quốc gia.
Về tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội: điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia đã định hình không gian phát triển đất nước theo hướng khoa học, hiệu quả, tập trung phát triển các vùng động lực, cực tăng trưởng quốc gia quan trọng để hình thành các đầu tàu dẫn dắt sự phát triển quốc gia. Quy hoạch tổng thể quốc gia lần này đã điều chỉnh, mở rộng hợp lý 4 vùng động lực quốc gia; bổ sung vùng động lực Bắc Trung Bộ để phát huy tốt hơn tiềm năng, lợi thế của các khu vực gắn với khai thác hiệu quả không gian phát triển mới. Định hướng lựa chọn một số địa bàn, đô thị, vùng có lợi thế đặc biệt để xây dựng trung tâm kinh tế, tài chính, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt với thể chế, cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội, có tính đột phá, có khả năng cạnh tranh quốc tế cao.
Về phát triển các vùng động lực, hành lang kinh tế: tiếp tục hình thành và phát triển các hành lang kinh tế theo trục Bắc - Nam, các hành lang kinh tế Đông – Tây và hành lang kinh tế ven biển. Hình thành cơ bản bộ khung kết cấu hạ tầng quốc gia, tập trung vào hạ tầng giao thông, hạ tầng đô thị, hạ tầng nông thôn, hạ tầng năng lượng, hạ tầng số, hạ tầng văn hóa - xã hội, hạ tầng thủy lợi và phòng chống thiên tai.
Về định hướng phát triển các vùng: thể chế hóa hệ thống phân vùng kinh tế - xã hội mới phù hợp với các đơn vị hành chính sau sắp xếp, tạo điều kiện khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của vùng và từng địa phương trong vùng; đồng thời, thúc đẩy liên kết vùng. Trên cơ sở đó, tổ chức không gian phát triển đất nước thành 06 vùng kinh tế - xã hội. Việc phân vùng chú trọng đến việc khai thác hiệu quả không gian phát triển mới do sắp xếp các đơn vị hành chính mang lại. Theo điều chỉnh quy hoạch vùng, định hướng phát triển của 06 vùng được xác định rõ ràng. Các vùng đều hội tụ đầy đủ các tiềm năng, thế mạnh, bảo đảm các liên kết nội vùng, tăng cường liên kết ngoại vùng. Các vùng, địa phương trong mỗi vùng đều kết nối thuận lợi với các cực tăng trưởng, vùng động lực, hành lang kinh tế quốc gia.
Về định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực để tạo ra động lực tăng trưởng mới: phát triển nền công nghiệp có sức mạnh, có sức cạnh tranh quốc tế cao, có khả năng tham gia sâu vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu. Thực hiện mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam phát triển có công nghiệp hiện đại, nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế. Hình thành và phát triển nhanh một số cụm liên kết ngành công nghiệp quy mô lớn và các tổ hợp công nghiệp quy mô lớn, công nghệ cao. Phát triển khu vực dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế với chất lượng, hiệu quả, năng lực cạnh tranh cao và hội nhập quốc tế.
Công tác quy hoạch và triển khai thực hiện quy hoạch ngày càng có vai trò quan trọng trong quản lý và điều hành phát triển. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải tập trung cao độ cho công tác tổ chức thực hiện quy hoạch. Hiện Bộ Tài chính đang tích cực triển khai các nhiệm vụ để tiếp tục hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách tài chính nhằm huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực theo định hướng quy hoạch. Đồng thời, sẽ phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương để bảo đảm sự thống nhất giữa quy hoạch và kế hoạch đầu tư công, kế hoạch tài chính, ngân sách nhằm cụ thể hóa quy hoạch thành các chương trình, dự án thiết thực, phù hợp với thực tiễn, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả.
Cao Bằng nằm trong vùng phát triển kinh tế - xã hội vùng Trung du và miền núi phía Bắc cùng với 08 tỉnh trong khu vực là: Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Phú Thọ, Sơn La, Thái Nguyên, Tuyên Quang và Lạng Sơn. Định hướng phát triển đến năm 2030, vùng Trung du và miền núi phía Bắc là vùng phát triển xanh, bền vững và toàn diện, có hệ thống kết cấu hạ tầng cơ bản đồng bộ, hiện đại, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu, bảo đảm liên kết nội vùng, liên vùng và kết nối quốc tế hiệu quả, khẳng định vị thế của vùng là trung tâm kết nối các nước Đông Nam Á với Trung Quốc, Trung Á và châu Âu; đồng thời là một trung tâm sản xuất nông nghiệp, du lịch, công nghiệp quan trọng của cả nước. Các địa phương trong vùng đạt mục tiêu tăng trưởng cao, một số tỉnh nằm trong nhóm các tỉnh phát triển khá của cả nước; bản sắc văn hóa các dân tộc được bảo tồn và phát huy; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân không ngừng được cải thiện và nâng cao; quốc phòng, an ninh được bảo đảm vững chắc. Tầm nhìn đến năm 2050 Vùng Trung du và miền núi phía Bắc là vùng phát triển xanh, bền vững và toàn diện là trung tâm kết nối khu vực Đông Nam Á với Trung Quốc, các nước Trung Á và châu Âu; là hình mẫu phát triển xanh của cả nước, trong đó một số tỉnh nằm trong nhóm các tỉnh phát triển khá của cả nước; vùng có hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thông minh, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu; bản sắc văn hóa các dân tộc được bảo tồn và phát huy; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng cao; quốc phòng, an ninh được bảo đảm vững chắc.
Tiểu vùng Đông Bắc bao gồm 03 tỉnh Thái Nguyên, Lạng Sơn và Cao Bằng được định hướng tập trung phát triển công nghiệp cơ khí chế tạo trình độ cao, điện tử, thiết bị điện, bán dẫn, điện gió; phát triển kinh tế cửa khẩu, thương mại, dịch vụ đáp ứng nhu cầu giao thương và vận chuyển hàng hóa của cả nước; phát triển du lịch về nguồn; đẩy mạnh kinh tế nông nghiệp hiệu quả cao, bền vững; xây dựng Thái Nguyên trở thành trung tâm công nghiệp - đô thị - dịch vụ, giáo dục, y tế của tiểu vùng và toàn vùng; Thái Nguyên và Lạng Sơn là các cực tăng trưởng của tiểu vùng.
Cao Bằng nằm trong 02 hành lang kinh tế:
Cao Bằng - Thái Nguyên - Hà Nội, kết nối tiểu vùng Đông Bắc với Thủ đô Hà Nội, các cửa khẩu quốc tế với cảng cửa ngõ và vùng đồng bằng sông Hồng; kết nối giao thương với các thành phố Bách Sắc, Quý Châu, Trùng Khánh và khu vực Đông Nam Trung Quốc, thúc đẩy phát triển kinh tế cửa khẩu, công nghiệp và dịch vụ logistics.
Cao Bằng - Lạng Sơn - Quảng Ninh, kết nối các khu kinh tế cửa khẩu quan trọng của các tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn và Quảng Ninh; có vai trò thúc đẩy phát triển khu vực biên giới phía Bắc, tăng cường liên kết các khu kinh tế cửa khẩu, kết nối tiểu vùng Đông Bắc với Thủ đô Hà Nội, các cảng cửa ngõ và vùng đồng bằng sông Hồng, đồng thời kết nối với thành phố Trùng Khánh và khu vực Đông Nam Trung Quốc.
Các tỉnh, thành phố tham luận tại hội nghị (ảnh chụp qua màn hình).
Thảo luận tại hội nghị, lãnh đạo các bộ, ngành và địa phương đã tập trung làm rõ tiềm năng, lợi thế của từng khu vực. Đồng thời bàn giải pháp thúc đẩy liên kết hạ tầng giao thông, logistics và bảo vệ môi trường liên tỉnh.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu chỉ đạo tại hội nghị (ảnh chụp qua màn hình).
Phát biểu chỉ đạo hội nghị Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc biểu dương nỗ lực của các đơn vị trong việc hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh quy hoạch, đồng thời yêu cầu các địa phương cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, quyết liệt hơn nữa trong công tác thực thi.
Để quy hoạch đi vào thực tiễn, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương thực hiện tốt nhiệm vụ trọng tâm, trong đó tập trung bố trí nguồn lực, đề xuất ban hành các cơ chế chính sách để thực hiện hiệu quả các nội dung của quy hoạch. Khẩn trương hoàn thành điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021 - 2030 trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Các bộ, ngành, địa phương tập trung hoàn thành việc lập, điều chỉnh quy hoạch ngành, quy hoạch tỉnh, thành phố gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu đạt tăng trưởng hai con số trong quý II/năm 2026. Huy động nguồn lực đầu tư để thực hiện điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng, trong đó tập trung ưu tiên bố trí nguồn lực cho chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, các chương trình dự án theo chương trình hoạt động của Trung ương, thực hiện nghị quyết của Bộ Chính trị toàn quốc đối với các vùng, các dự án liên vùng, các địa phương. Tiếp tục cơ cấu lại ngân sách Nhà nước, đảm bảo tỷ lệ hợp lý giữa chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển theo hướng tăng dần cho chi đầu tư phát triển. Cơ cấu lại chi đầu tư theo hướng trọng tâm, trọng điểm, nâng cao hiệu quả, hiệu lực phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công, phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công để kích hoạt, huy động mọi nguồn lực của xã hội, đảm bảo nguyên tắc bố trí vốn tập trung, ưu tiên bố trí cho các dự án liên vùng, liên tỉnh. Tập trung giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài, khẩn trương hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng để thúc đẩy tăng trưởng, góp phần tăng trưởng hai con số.
Khẩn trương rà soát sửa đổi bổ sung hoàn thiện hệ thống pháp luật có quy định liên quan đến quy hoạch, đảm bảo thống nhất với Luật Quy hoạch năm 2017, đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn về thể chế để khơi thông các nguồn lực đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới. Tiếp tục thực hiện phân cấp, phân quyền rõ ràng, đồng bộ trong các lĩnh vực tài chính, đầu tư, xây dựng, đất đai và các lĩnh vực khác gắn với tăng cường công tác kiểm tra giám sát, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng điều chỉnh quy hoạch tùy tiện, gây lãng phí nguồn lực.
Kim Thoa