Ngày 17/4/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa đã ký ban hành Công điện số 13/CĐ-CT về việc tăng cường cấp bách công tác bảo vệ môi trường; siết chặt kiểm soát ngay từ khâu chủ trương đầu tư; khẩn trương xây dựng và tổ chức thực hiện Kế hoạch hành động môi trường cấp tỉnh trong tình hình mới.

Công điện nêu rõ: Thực hiện Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và các chỉ đạo của Trung ương về phát triển bền vững; trong bối cảnh tỉnh đang đẩy mạnh thu hút đầu tư, triển khai các dự án hạ tầng và phấn đấu mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới, yêu cầu đặt ra là phải xử lý hài hòa mối quan hệ giữa phát triển và bảo vệ môi trường. Tỉnh không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, đồng thời cũng không áp dụng cách tiếp cận cực đoan, cứng nhắc làm cản trở các cơ hội phát triển chính đáng; việc đánh giá phải dựa trên tiêu chí, tiêu chuẩn cụ thể, thực chất, không nới lỏng yêu cầu môi trường dưới bất kỳ hình thức nào, đồng thời không làm chậm trễ các dự án bảo đảm điều kiện.

Cao Bằng hiện chưa hình thành khu, cụm công nghiệp tập trung, các dự án sản xuất, chế biến, khai thác phân tán theo địa bàn, vì vậy mỗi dự án đầu tư đều gắn với một không gian môi trường cụ thể cần được kiểm soát ngay từ đầu. Nếu không kiểm soát chặt ngay từ khâu chủ trương đầu tư sẽ rất khó xử lý về sau, thậm chí hình thành các điểm nóng môi trường kéo dài. Do đó, yêu cầu các sở, ngành, địa phương chuyển ngay từ tư duy “kiểm soát sau" sang “sàng lọc từ đầu”, coi tiêu chí môi trường là điều kiện bắt buộc trong mọi nội dung tham mưu, quyết định liên quan đến đầu tư phát triển. Để chủ động phòng ngừa, không để phát sinh các điểm nóng môi trường mới, không để vi phạm kéo dài hình thành vụ việc phức tạp, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung triển khai ngay các nhiệm vụ sau:

1. Giao Sở Nông nghiệp và Môi trường: Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng, trình UBND tỉnh ban hành Danh mục các ngành nghề có nguy cơ gây ô nhiễm cao trên địa bàn tỉnh trên cơ sở quy định của Trung ương và điều kiện thực tế của địa phương, trong đó tập trung vào các lĩnh vực như khai thác, chế biến khoáng sản, chế biến nông sản quy mô lớn, sản xuất vật liệu xây dựng, chăn nuôi tập trung và các cơ sở phát sinh nước thải, khí thải lớn; đối với các ngành nghề này phải áp dụng yêu cầu kiểm soát môi trường chặt chẽ hơn ngay từ bước đề xuất dự án, đồng thời quy định rõ các điều kiện về công nghệ, quy mô, vị trí, khoảng cách an toàn, bảo đảm kiểm soát được rủi ro nhưng vẫn tạo điều kiện cho các dự án phù hợp được triển khai. Hoàn thành trước ngày 04/5/2026.

Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch thanh tra, kiểm tra chuyên đề về môi trường theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các cơ sở có nguy cơ cao; tăng cường kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định, trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền để xử lý theo quy định; không để xảy ra tình trạng vi phạm kéo dài, nhắc nhở nhiều lần nhưng không xử lý dứt điểm hoặc hợp thức hóa sai phạm.

Yêu cầu tổ chức thực hiện việc công khai thông tin môi trường theo quy định, bao gồm danh sách các cơ sở vi phạm, kết quả xử lý và các thông tin cảnh báo cần thiết; đồng thời từng bước thiết lập hệ thống theo dõi, giám sát môi trường gắn với dữ liệu thực tế phục vụ công tác quản lý và cảnh báo sớm.

Trên cơ sở các nhiệm vụ nêu trên, chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch hành động môi trường tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2026 - 2030. Kế hoạch phải đánh giá đúng, đầy đủ hiện trạng môi trường trên địa bàn tỉnh bằng số liệu cụ thể, có căn cứ; xác định rõ các khu vực, lĩnh vực có nguy cơ và các vấn đề môi trường trọng tâm cần xử lý; đồng thời đề ra mục tiêu cụ thể, có thể đo lường được. Toàn bộ các nhiệm vụ trong kế hoạch phải được xây dựng chi tiết theo từng lĩnh vực, từng địa bàn, xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thời hạn hoàn thành và kết quả đầu ra; gắn trực tiếp trách nhiệm của người đứng đầu từng cơ quan, đơn vị, địa phương. Cơ quan tham mưu nội dung môi trường chịu trách nhiệm về kết quả thẩm định; trường hợp để xảy ra sai sót, đánh giá không đúng dẫn đến phát sinh ô nhiễm thì phải xem xét trách nhiệm theo quy định. Hoàn thành trước ngày 01/6/2026.

2. Giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp các sở, ngành liên quan rà soát, tham mưu bố trí nguồn lực phù hợp để cải tạo, nâng cấp các khu xử lý rác thải sinh hoạt tại các đô thị (theo Kế hoạch số 32-KH/TU ngày 28/12/2025 của Tỉnh ủy Cao Bằng; Kế hoạch số 972/KH-UBND ngày 04/4/2026 của UBND tỉnh Cao Bằng); đầu tư, nâng cấp, hệ thống thu gom, xử lý rác thải, xử lý nước thải và hệ thống quan trắc môi trường, ưu tiên các khu vực đông dân cư, khu vực phát triển du lịch và khu vực cửa khẩu; việc đầu tư phải bảo đảm hiệu quả, phù hợp điều kiện nguồn lực của tỉnh, tránh dàn trải, hình thức.

3. Sở Xây dựng, Sở Công Thương, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh và các sở, ngành liên quan theo chức năng, nhiệm vụ được giao: Thực hiện thẩm định, tham mưu đối với các dự án đầu tư, quy hoạch, phát triển ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý; trong đó bảo đảm xem xét đầy đủ các yêu cầu, tiêu chí về bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật, không tham mưu chấp thuận đối với các dự án không đáp ứng yêu cầu; Chủ động phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường trong quá trình thẩm định, lấy ý kiến, đánh giá các nội dung liên quan đến môi trường đối với dự án ngay từ giai đoạn đề xuất chủ trương đầu tư; Chịu trách nhiệm về nội dung thẩm định, tham mưu thuộc lĩnh vực quản lý; không để xảy ra tình trạng tham mưu thiếu chặt chẽ, bỏ sót yêu cầu, điều kiện về môi trường hoặc đùn đẩy trách nhiệm trong quá trình xử lý hồ sơ.

4. UBND các xã, phường: Chủ động rà soát, xác định các khu vực, cơ sở, hoạt động có nguy cơ gây ô nhiễm, các điểm tiềm ẩn nguy cơ phát sinh “điểm nóng” môi trường; kịp thời báo cáo, đề xuất biện pháp quản lý, xử lý phù hợp, hạn chế phát sinh vụ việc phức tạp. Tham gia ý kiến đối với các dự án đầu tư trên địa bàn, bảo đảm phản ánh đầy đủ điều kiện thực tế về hiện trạng môi trường, dân cư, hạ tầng, nguồn nước và các yếu tố liên quan; nội dung tham gia ý kiến cần rõ ràng, có căn cứ, tránh hình thức. Tổ chức tiếp nhận, xử lý kịp thời các phản ánh, kiến nghị của người dân; tăng cường kiểm tra, giám sát tại cơ sở, phát hiện sớm và phối hợp xử lý các vi phạm về môi trường. Chủ động phối hợp với các sở, ngành trong công tác quản lý, kiểm tra, giám sát môi trường trên địa bàn; nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện.

5. Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan tham mưu đưa tiêu chí về môi trường vào nội dung đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, công chức, nhất là người đứng đầu.

6. Văn phòng UBND tỉnh theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình thực hiện Công điện này, định kỳ báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh.

Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: trong điều kiện tỉnh chưa hình thành khu, cụm công nghiệp tập trung, mỗi dự án đầu tư đều gắn với một không gian môi trường cụ thể cần được kiểm soát chặt chẽ ngay từ đầu; nếu không làm chặt từ khâu chủ trương sẽ không thể xử lý triệt để về sau. Phát triển kinh tế là yêu cầu cấp thiết, nhưng phải dựa trên nền tảng kiểm soát môi trường chặt chẽ, lựa chọn đúng dự án, đúng công nghệ, không chấp nhận đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, đồng thời không để tâm lý e ngại, áp dụng máy móc làm đình trệ các dự án đủ điều kiện. Mọi biểu hiện lơ là, hình thức, né tránh trách nhiệm, để xảy ra ô nhiễm môi trường trên địa bàn đều phải được xem xét, xử lý nghiêm theo quy định.

D.L